جزئیات برنامه همایش

روز نخست، نشست نخست، سه‌شنبه 7/3/1387
8:30 تا 9:30 تلاوت قرآن و اعلام برنامه
• گزارش رئيس انجمن علوم سياسي ايران، دکتر قاسم افتخاري
• گزارش دبير همايش، دکتر سيد علي مرتضويان
• سخنراني رئيس پژوهشکده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، دکتر علي اکبر عليخاني
• سخنراني رئيس دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، دکتر عباس کريمي

استقرار هيإت رئيسه
9:30 تا 10:30 گروه انديشه سياسي
• دکتر محمدرضا تاجيک: ناانديشيده‌هاي انديشه سياسي
• دکتر محمد جواد غلامرضا کاشي: غفلت از وجوه هنجارين آموزش انديشه سياسي در ايران
• دکتر علي اکبر اميني: نهادها و انديشه‌هاي سياسي در شرق باستان
• دکتر حسينعلي نوذري: نگاهي به رابطه پارادايم‌هاي سه‌گانه فلسفه سياسي، انديشه سياسي و نظريه سياسي و آسيب‌شناسي آموزش آنها در مراکز علوم سياسي.

10:00 تا 10:30 پذيرايي
10:30 تا 11:50 گروه تاريخ تحولات ايران
• دکتر مجتبي مقصودي: اهداف و سرفصل‌هاي دروس «تحولات سياسي ـ اجتماعي ايران» و «انقلاب اسلامي ايران» در بوته نقد و نظر
• دکتر عليرضا ازغندي: پند نياکان، حکمت عملي و آيين حکومت‌داري در انديشه سياسي سعدي
• دکتر علي مرشدي زاد: بررسي منابع درسي تحولات سياسي ـ اجتماعي ايران (1و2)
• دکتر سيد عبدالامير نبوي: شيوه‌هاي تدريس در درس تاريخ تحولات ايران: نقد روش‌هاي موجود و ارايه راهکارها

11:50 تا 12:30 پرسش و پاسخ (گروه‌هاي 1و2)
12:30 تا 14:00 ناهار و استراحت

نشست دوم، بعد از ظهر سه‌شنبه 7/3/87
• استقرار هيأت رئيسه
14:00 تا 15:20 گروه روش شناسي در علوم سياسي
• دکتر قاسم افتخاري: تلاش ناکام بينش فلسفي به روش علمي در قرن بيستم
• دکتر محمد باقر حشمت زاده: ارتقاي آموزش علوم سياسي: تجارب و راهکارها
• دکتر حاکم قاسمي: آموزش علوم سياسي، آموزش قدرت ـ محور
• دکتر مسعود سپهر: پيشنهادهايي براي تغييرات بنيادي در آموزش علوم سياسي ايران
• دکتر کاووس سيد امامي: پارادوکس‌هاي آموزش روش شناسي در علم سياست در ايران
• دکتر علي معنوي: آسيب‌شناسي رشته علوم سياسي
• دکتر علي اشرف نظري: روانشناسي و رفتارشناسي سياسي: حوزه مغفول علوم سياسي در ايران

15:20 تا 15:50 گروه سياست بين‌الملل و مطالعات منطقه‌اي
• دکتر بهاره سازمند: مطالعات منطقه‌اي، حوزه مغفول علوم سياسي و روابط بين‌الملل در ايران
• دکتر بهرام مستقيمي: کارکردهاي آموزش روابط بين‌الملل
• ماندانا تيشه يار: بررسي تطبيقي آموزش رشته روابط بين‌الملل در ايران و هندوستان

15:50 تا 16:10 پذيرايي
16:10 تا 16:30 گروه اقتصاد سياسي و مسائل جهان سوم
• دکتر محمد علي شيرخاني: مشکلات درسي اقتصاد سياسي بين‌الملل
• دکتر عبداله قنبرلو، دکتر حسين نوروزي: آسيب شناسي مسائل و مباحث درس‌هاي اقتصاد سياسي بين‌المللي و جهان سوم در علوم سياسي و روابط بين‌الملل

16:30 تا 17 پرسش و پاسخ (گروه هاي 3و4و5)

روز دوم نشست سوم، چهارشنبه، صبح 8/3/1387
9 - تلاوت قرآن و اعلام برنامه
استقرار هيأت رئيسه

9:15 تا 10:00 گروه مطالعات حقوقي
• دکتر محسن خليلي: پيشنهاد پنج درس در دوره کارشناسي علوم سياسي (کاربردي سازي و ميان رشته‌اي)
• دکتر عبدالرضا جوان جعفري: حقوق، سياست و فلسفه حقوق: اصلاح برنامه درسي در راستاي نزديک سازي حقوق و علوم سياسي
• دکتر بيژن عباسي: بازنگري دروس حقوقي رشته علوم سياسي
• دکتر جواد تقي زاده: آموش حقوق عمومي در علوم سياسي؛ چالش‌ها و راهکارها

10:00 تا 10:40 گروه مطالعات اسلامي
• دکتر علي کريمي: درس جنبش‌هاي اسلامي معاصر: بررسي کاستي‌هاي محتوايي و ضرورت‌هاي بازنگري
• دکتر داوود فيرحي: سرفصل‌ها و شيوه‌ها و منابع درس فقه سياسي
• دکتر حسين جمالي: بررسي واحد درسي، مباني انديشه سياسي در اسلام
• دکتر منصور مير احمدي: فقه سياسي و علوم سياسي: رويکردها، نارسايي‌ها و راهکارها

10:40 تا 11:00 پذيرايي
11:00 تا 11:40 گروه جامعه شناسي سياسي
• دکتر احمد نقيب‌زاده: تأثير منفي نظريه‌هاي متأخر جوامع پيشرفته صنعتي بر جوامع جهان سوم
• دکتر توحيد فام: نقش و تأثير پارادايم‌هاي روش شناسي و معرفت شناسانه بر نظريه‌هاي جديد جامعه شناسي
• احمد ميرعابديني: ارتباطات سياسي: سياست، قدرت نرم و رسانه‌هاي جمعي
• دکتر خليل سردارنيا: آموزش جامعه شناسي سياسي در مقطع کارشناسي، کاستي در محتوا، پيشنهاد سرفصل‌هاي تکميلي جديد و روش تدريس کارآمد

11:40 تا 12:00 گروه آموزش زبان خارجي
• دکتر مهدي مهدوي نيا: آموزش زبان خارجي براي دانشجويان رشته علوم سياسي
12:30 تا 12 پرسش و پاسخ (گروه‌هاي 6، 7، 8 و9)
12:30 تا 14 ناهار و استراحت

چکیده سخنرانی ها و نشست ها

افزایش دانش سیاسی از ضرورتهای هر جامعه در دنیای امروز است

در همایش " آموزش علوم سیاسی  چشم اندازها و راهکارها " که به همت انجمن علوم سیاسی ایران برگزار شد، دکتر قاسم افتخاری ، رئیس انجمن علوم سیاسی ایران به اهداف و فعالیتهای انجمن علوم سیاسی اشاره کرد.
وی با اشاره به هدف اصلی انجمن علوم سیاسی که ارتقای دانش سیاسی و روابط بین‌الملل است گفت: بدین منظور تلاش کرده‌ایم فضایی برای ارتباط میان دانشمندان و محققان علوم سیاسی ایجاد کنیم ، به همین منظور کوشیده‌ایم در سایر دانشگاهها و شهرستانهای کشور نیز مراکزی و شعبی برای انجمن ایجاد کنیم. همچنین تلاش کرده‌ایم با محققان مؤسسات سایر کشورها نیز در ارتباط باشیم.
وی تأکید کرد: افزایش دانش سیاسی از ضرورتهای هر جامعه در دنیای امروز است.
در ادامه دکتر سید علی مرتضویان، دبیر همایش پیشینه همایش اشاره کرد و گفت: در همایش سال گذشته به ضرورت بازنگری در آموزش دانش سیاسی تأکید شد و همایش امسال در ادامه آن مطرح شد.
وی تأکید کرد: در این همایش حول محورهای اندیشه سیاسی، روش‌شناسی در علوم  سیاسی، مطالعات حقوقی، اقتصادی سیاسی و مسائل جهان سوم ، جامعه‌شناسی و زبان خارجی سخنرانی‌های توسط اساتید علوم سیاسی صورت خواهد گرفت . در این همایش بر مسائلی چون مباحث جدید علوم سیاسی ، تحولات بین المللی، حقوق ، روش شناسی و زبان های خارجی تأکید خواهد شد.
دکتر عباس کریمی رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران به تقدیر از برگزارکنندگان همایش پرداخت و گفت: دانشکده حقوق و علوم سیاسی نه تنها مقر انجمن علوم سیاسی که خانه این انجمن است.
وی تأکید کرد: تاکنون بحث انجمن به عنوان ارزیاب و ناظر آموزش علوم سیاسی بوده است. ما در آستانه تحول در نظام آموزشی دنیا قرار داریم و از این رو نظام آموزشی باید تحول یابد. زیرا تنوع علوم ومنابع آموزشی موجب شده که نظامهای قدیمی توانایی رقابت با آنها را ندارند. لذا قطعاً نظام آموزشی سنتی نمی‌تواند با این تحولات حرکت کند و  انجمن علوم سیاسی باید در نظام آموزش دانش سیاسی فعالیت کند و به همراه نظام آموزشی فعالیت کند.
دکترعلی اکبر علیخانی ، رئیس پژوهشکده مطالعات فرهنگی و علوم اجتماعی نیز با اشاره به مشکلات نظام آموزشی ایران گفت:  باید میان علم و واقعیت پیوند ایجاد کرد. ما باید بتوانیم کاری کنیم که نیازمان به غریبان رفع شود ، زیرا در اساس ایشان فضای گفتمانی ما را درک نمی‌کنند، زیرا در فضای دیگر می‌اندیشیده‌اند.
وی گفت: هدف از این همایشها آن است که نقدی بر خودمان وارد کنیم . همچنین بحث میان‌رشته‌هایی را باید جدی‌تر بگیریم که البته و متأسفانه در این همایش کمتر بدانها توجه شده است.

نااندیشیده‌های علوم سیاسی را باید بازاندیشی کنیم

دکتر محمد رضا تاجیک در همایش آموزش علوم سیاسی گفت: باید نااندیشیده‌های علوم سیاسی را بازاندیشی کنیم.
در بخش نخست همایش " آموزش علوم سیاسی ، چشم انداز ها و راهکارها" که به اندیشه سیاسی اختصاص داشت، دکتر محمد رضا تاجیک استاد دانشگاه شهید بهشتی ، دکتر محمد جواد غلامرضا کاشی استاد دانشگاه علامه طباطبایی و دکتر حسینعلی نوذری ، استاد دانشگاه آزاد اسلامی سخنرانی کردند.
در آغاز دکتر محمدرضا تاجیک ، درباره " نااندیشیده‌های اندیشه سیاسی " سخنرانی کرد و گفت: به سبک تاریخ فرهنگی سعی می‌کنم درباره  تاریخ سکوت و مطالبی که در موردشان سخن گفته نشده حرف بزنم. ما در ساحتی اندیشیده با اندیشه سیاسی آشنا شدیم وطی آشنایی جامعه ایرانی با گفتمان مدرنیته، بسیاری از مباحث آن از جمله اندیشه سیاسی را وام گرفتیم و اسیر بت اندیشه سیاسی غربی شدیم و نتوانستیم و نخواستیم نگاهی در زمانی و هم زمانی به آن داشته باشیم .
وی تأکید کرد: ما در مواجهه با اندیشه سیاسی دچار کوررنگی شدیم و مفاهیم مدرنیته را روی هر بحثی پاشاندیم و در نتیجه امر سیاسی را بدل به روساخت کردیم و نکوشیدیم آن را به عنوان سویه مؤسس جامعه بنگریم.
تاجیک گفت: ما جامعه را به‌مثابه امری متحول ندیدیم و لذا در عرصه سیاست احکامی مطلق را مطرح کردیم و همچنین سیاست را با طبیعت اینهمان کردیم و متوجه نشدیم که روشهای یوزیتویستی توان تحلیل امور سیاسی را ندارند. ما تلاش کردیم سیاست را در حوزه دولت محدود کردیم و دیگر بازیگران غیر از نخبگان سیاسی ندیدیم. ما سیاست را همچنان در قامت کلان دیدیم و هیچگاه به خرده سیاستها توجه نکردیم و متوجه نشدیم که در هر رفتار جزیی امکان نهفته شدن سیاست هست.
تاجیک با محدود شدن سیاست در عرصه علم ( Science) گفت: این علم‌زدگی منجر به منحصر شدن سیاست به آنچه دیدار متافیزیک حضور می‌نامیم گشت و سیاست محدود به احکام علمی شد.
تاجیک تأکید کرد: در نتیجه این نگاه سیاست را در چنبره عقل دیدیم، آن هم عقلانیت خود بنیادی که متکی بر عقل استعلایی است و آنچه معنا نمی‌یافت گزاره غیرعقلانی و به تعبیر دریدا غیرقابل تعبیر می‌شد. ما امر سیاسی را امری متشخص دیدیم که امکان بررسی آن در فضایی دترمینیستی هست و لذا می‌توان آینده را پیشگویی کرد. در حالی که بعد ازگذشت یک صد سال از آموزش علوم سیاسی ، هنوز توان پیش‌بینی آینده را نداریم .
تاجیک گفت: همچنین سیاست در کشور ما همواره صدایی مردانه داشت و هیچگاه پژواک صدای زنان در آن شنیده نشده است و سیاست را همواره علم قدرت به مثابه  مقوله ای متمرکز و هابری دیدیم و چهره پنهان و متکثر قدرت را ندیدیم . لذا از حقیقت قدرتی که در جامعه مان عمل می کند، غفلت کردیم . همچنین امر سیاسی را در چنبره امر اجتماعی محدود کردیم و متوجه نشدیم که امر اجتماعی هم سیاسی است و سیاست را همواره تحت بنیان های اندیشه مدرن اندیشیدیم و هیچگاه سویه های انسان انگارانه آن را ندیدیم . لذا نتوانستیم گذشته و آینده اندیشه سیاسی را لحاظ کنیم . متاسفانه اندک اندک به تعبیر دکتر شریعتی اساتید گرام به رادیوگرام تبدیل شده اند و آنجا که می خواهیم در مورد خودمان حرف بزنیم ، به کویر برهوت بر می خوریم . ما باید صداهای نشینده را بشنویم و انسان ایرانی هم می تواند تقریرگر فضا و گفتمان نوین اندیشه سیاسی باشد.
درادامه دکتر محمد جواد غلامرضا کاشی ، استاد دانشگاه علامه طباطبایی به بحث از " غفلت از وجوه هنجارین آموزش اندیشه سیاسی در ایران " پرداخت و گفت: تصور من این است که علم سیاست اصولا به معنای علمی کلمه سودایی بوده است. که هیچگاه تحقق نیافته و علوم سیاسی همواره وجهی هنجارین و ارزش ماورانه و اخلاقی هم دارد.
وی تأکید کرد:  علوم سیاسی در عرصه آموزش هم معطوف به داوری و قضاوت در مورد امور سیاسی است. در حالیکه علم سیاست چنان که در ایران است ، فاقد این وجه است و دانشجویان نمی توانند قضاوت سیاسی کنند.
دکتر کاشی گفت:  البته در غرب هم در ابتدای کوشیدند دانشی فاقد سویه هنجارین ناشی کنند، اما چنانکه و بر تاکید کرده است . علم سیاسی حتی در حالت توصیفی نیز وجه هنجارین دارد و علاوه بر عقلانیت صوری، دارای عقلانیت ارزشگذارانه و داوری بازیگران سیاسی است. لذا مشروعیت سیاسی اهمیت بالایی در علم سیاست دارد.
دکتر کاشی در ادامه به ارتباط علم سیاست با رخداد سیاسی اشاره کرد و گفت: همین امر موجب می شود که علم سیاست نمی تواند از فارغ ارزشگذاری ها صورت گیرد. درحالیکه در ایران از وجه هنجارین علم سیاست غفلت می شود.
وی سپس به دلیل این غفلت اشاره کرد و گفت: در ایران آکادمی ها از سیاست صرفا وجه علمی را باز تولید می کنند ، در حالیکه  در غرب علم سیاست، از دل فلسفه سیاسی جوشید اما در ایران متوجه تحولات اخیر علوم سیاسی نبودیم.
وی گفت: مساله مهمتر ساختار ذهنیت جمعی ، تاریخی و فرهنگی است ، ما اصولا در این ساختار فاقد دهنیت توانا در بررسی امر سیاسی به معنای یونانی آن بودیم . لذا ما همیشه در فهم علوم سیاسی به عنوان علمی وارداتی با کاستی یک سرمایه مواجهیم ، یعنی می توانیم توصیف رخدادهای سیاسی را بکنیم . اما هیچ وقت توان قضاوت اخلاقی در مورد نوع رخدادهای سیاسی را نداشتیم .
دکتر علی اکبر امینی استاد دانشگاه آزاد اسلامی در مورد اندیشه سیاسی در شرق باستان سخنرانی کرد و پس از او دکتر حسینعلی نوذری استاد دانشگاه آزاد اسلامی با عنوان " نگاهی به رابطه پارادایم های سه گانه فلسفه سیاسی ، اندیشه سیاسی ونظریه سیاسی و آسیب شناسی آموزش آنها در مراکز علوم سیاسی "سخنرانی کرد.
دکتر نوذری با اشاره به تاثیر فراوانی که از اندیشه های غربی در علوم سیاسی گرفته ایم گفت: ما در هر صورت ناگزیریم به آبشخورهای غربی توجه کنیم و البته نباید منفعل باشیم و البته به سویه های هنجاری باید توجه کنیم .
وی تاکید کرد: بحث من مغفول ماندن فلسفه سیاسی به مثابه خاستگاه اندیشه سیاسی ، نظریه سیاسی و علم سیاست است در حالیکه امروزه همه رویکردهای موجود درعلم سیاسی هم از نظر علمی و هم از نظر شالوده های سیاسی ، متاثر از فلسفه سیاسی است . حال آنکه با این حوزه مهم  را فراموش کرده ایم .
دکتر نوذری با تاکید بر اینکه مغفول ماندن فلسفه سیاسی امری فراگیر در جهان است ، گفت: البته در دهه های اخیر نظریه هایی چون نظریه جان راولز و رابرت بازیک ،موجب احیای مجدد فلسفه سیاسی به مثابه چتری فراگیر شده اند و این نظریه ها موجب شده اند که مرگ فلسفه سیاسی با تردید جدی مواجه شود.
وی در پایان گفت: یکی از مسائلی که موجب فراموش شدن فلسفه سیاسی شده است ، عوام زدگی است . به ویژه عوام زدگی ایدئولوژیک که بر حوزه های گوناگون علم سیاست حاکم شده است.

اندیشه نیاکان را باید در بررسی تحولات سیاسی ایران جدی بگیریم

دکتر علیرضا ازغندی در همایش آموزش علوم سیاسی گفت: باید اندیشه نیاکان را در برسی تحولات سیاس ایران جدی بگیریم.
در پانل دوم همایش آموزش علوم سیاسی، با عنوان "تاریخ تحولات ایران" که به همت انجمن علوم سیاسی ایران در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد دکتر مجتبی مقصودی، دکتر علیرضا ازغندی، دکتر علی مرشد زاده و دکتر سید عبدالامیر نبوی ، هر یک به ابعادی از این محور آموزش علوم سیاسی پرداختند.
دکتر مجتبی مقصودی استاد دانشگاه آزاد اسلامی در آغاز این پانل در مورد "اهداف و سرفصل های دروس "تحولات سیاسی - اجتماعی ایران" و "انقلاب اسلامی ایران" سخنرانی کرد.
دکتر مقصودی که در بررسی این 2 درس از روش مبتنی بر نظر سنجی از اساتید و متخصصین علوم سیاسی استفاده کرده گفت: البته دروس انقلاب اسلامی و تحولات سیاسی اجتماعی ایران در آغاز انقلاب تدوین شدند و با نقائصی که مربوط به شرایط زمانه بودند، مواجه بودند اما درهر صورت تغییراتی صوری و محتوایی دراین دروس ضروری به نظر می‌رسد.
وی در جمع‌بندی سخنانش گفت: مهمترین ضعف این دروس اولاً عدم توجه به مباحث نظری است و ثانیاً به لحاظ روشی نیز صرفاً به روشهای توصیفی - تاریخی صورت گرفته است و باید به این دو امر مهم توجه کرد.
در ادامه دکتر علیرضا ازغندی، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی در زمینه " حکمت عملی و آیین حکومت‌داری در اندیشه سیاسی سعدی" سخنرانی کرد و گفت: علم سیاست در ایران نه صرفاً ایران‌شناسی نه غرب‌شناسی، بلکه هم ایران‌شناسی است و هم غرب‌شناسی. در ضمن برای شناخت خود، باید دیگران را هم شناخت. همچنین در مطالعه تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران باید به ویژگی و مقاطعی که این تاریخ گذشته توجه کرد.
وی تأکید کرد: سه مرحله در این تحول می‌تواند مد نظر قرار گیرد. از سال 1278 شمسی که مدرسه علوم سیاسی ایران تأسیس شد تا 1340 که در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ، علوم سیاسی تأسیس شد عمدتاً تحولات سیاسی کشورهای غربی مد نظر است و کمتر به ایران توجه شده است، تا اینکه از نیمه دهه 1340 ، با زحمات مرحوم دکتر عنایت به تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران توجه شد.
دکتر ازغندی با اشاره به زحمات دکتر عنایت در گردآوری جزواتی برای اندیشه سیاسی ایران و اسلام گفت: بعد از مرحوم حمید عنایت محققان دیگری نیز به ایران در زمینه علوم سیاسی توجه کردند. البته در دانشگاه تهران بیشتر نگاه حقوقی ناظر به علوم سیاسی است و در دانشگاه شهید بهشتی نگاه اقتصادی به علوم سیاسی غالب بود.
وی گفت: بعد از انقلاب هم تحول اساسی به طور کمی در نظام آموزش به‌ویژه در علم سیاست رخ داد و درسهای زیادی در رابطه با اندیشه‌های سیاسی اسلام و ایران افزوده شد.
دکتر ازغندی در ادامه به بحث نسبت سنت و مدرنیسم و دلایل عقب ماندگی جامعه ایران پرداخت و گفت: یکی از دلایل اساسی این امر آن است که خود را نشناخته‌ایم و از این رو باید نگاهی به گذشته داشته باشیم. من هم در این زمینه سعی کردم ببینم خردورزان گذشته ما در مورد علم سیاست چه گفته اند و به سعدی در بوستان، گلستان و نصیحه‌الملوک پرداخته ام و حکمت عملی او را در این زمینه کاویده‌ام.
دکتر ازغندی در پایان با تأکید بر پندهای سعدی به شاهان و امیران، اهمیت حکمت عملی او را بر شمرد و گفت: در آثار سعدی واقع‌ گرایی و تدبیر، اعتدال در سیاست، عدالت به مثابه بنیاد حیات سعدی و دعوت حاکمان به مردم داری و چگونگی آفرینش کارگزاران حکومتی به چشم می‌خورد.
دکتر علی مرشد زاده عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد نیز نکاتی را پیرامون دو درس تحولات سیاسی و اجتماعی ایران پرداخت.
در پایان دکتر سید عبدالامیر نبوی استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی به شیوه‌های تدریس در درس تاریخ تحولات ایران، پرداخت و گفت: شیوه تدریس در این دو درس همچنان " مدرس محوری" و "متن محوری" است ، در حالیکه باید شیوه تدریس درس را تغییر داد و به منابع صوتی و تصویری بیشتر توجه کرد.
وی تأکید کرد: توجه به این منابع موجب می‌شود که اصل "مشاهده و تامل" به جای "مطالعه بدون تأمل" بنشیند.

واقع‌گرایی انتقادی در علوم سیاسی ظهور کرده است

استاد روابط بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در همایش آموزش علوم سیاسی در ایران گفت: شاهد بازگشت به واقع‌گرایی انتقادی در دهه‌های 70 و 80 پس از امواج پست مدرن هستیم.
در همایش آموزش علوم سیاسی در ایران که به همت انجمن علوم سیاسی ایران در تالار شیخ انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی ایران برگزار شد، دکتر قاسم افتخاری، استاد روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران به تلاش ناکام تحمیل بینش فلسفی به روش علمی در قرن بیستم با  تاکید بر علوم سیاسی پرداخت.
دکترافتخاری در آغاز با اشاره به احیای تجربه‌گرایی حلقه دین در آغازسده بیستم گفت: حلقه دین با احیای تجربه گرایی اوگوست کنت تفاوت عمده علم از متافیزیک را نشان داد و روش علمی رابر پایه اثبات‌پذیری تجربی استوار ساخت.
وی در ادامه گفت: اندیشمندان متأثر از مکتب اثبات‌گرایی آن را در دو جهت یعنی کاربست روشهای استقرایی و آماری در علوم از یکسو و ابطال‌گرایی از سوی دیگر به بسط و گسترش دستاوردهای ایشان پرداختند.
دکتر افتخاری ابطال گرایی پوپر را نخستین مورد از تحمیل بینش فلسفی بر روشهای علمی خواند و گفت: در دهه 1950 توماس کوهن با نگارش کتاب ساختار انقلابهای علمی با تجربه گرایی به هر شکل و صورت آن مخالفت کرد و پیشرفت علمی را نه از راه آزمون تجربی گزاره‌ها بلکه از طریق شکستن بینشهای علمی جا افتاده یا پارادایمها امکان‌پذیر دانست. این بینش بعد از او با فایرابند گسترش یافت و در نهایت به آنارشیسم روشی منجر شد.
وی ظهور رفتارگرایی را تلاش سنت اثبات گرایی برای مقابله با این نگرشها مخالف اثبات گرایی خواند و گفت: کشمکش میان آنارشیسم علمی و رفتارگرایی در دهه 1980 به صورت یک جنگ تمام عیار علمی درآمد و در نتیجه منجر به پدید آمدن مکتب نسبی گرایی انتقادی شد که در گام نخست به کلی منکر وجود واقعیات عینی جدا از ذهن و قابل شناخت گردید و مدعی شد حتی در صورت وجود واقعیات طبیعی و اجتماعی هیچ روش معینی برای شناخت یا آشکار سازی آن واقعیات وجود ندارد.
افتخاری بازگشت به واقع گرایی در دهه های 70 و 80 را پس از امواج پست مدرن با ظهور مکتب واقع گرایی انتقادی مورد بررسی قرار داد و گفت: پیروان این مکتب همان بینش جا افتاده قبلی مبنی بر وجود واقعیات خارج از ذهن را احیا کردند ولی واقع‌گرایی جدید منکر آن است که ادراکات حسی واقعیات را به طور دقیق نمایان می سازد. آنان پیرو واقع گرایی خطاپذیر و انتقادی هستند.
وی در پایان گفت: در واقع باز هم متافیزیک از علم جدا می شود و علم جایگاه و هدف ها و روش های متفاوت خود را پیدا می‌کند و امید می رود که تزریق دیدگاههای فلسفی به روش علمی پایان یافته باشد و دانشمندان بپذیرند که فلسفه به دنبال کشف حقیقت و دستیابی به علم الیقین است. در حالی که روش علمی در تلاش است تا دانشی نسبی ولی همواره بالنده ای از واقعیات به دست دهد و کاملا روشن است که این دو هدف ذاتا متفاوت از روشهای کاملا متفاوت پیروی می کنند و سرگردانی در وادی علم و فلسفه در قرن بیستم به مانند دوران های گذشته از عدم توجه به سرشت متفاوت دانش علمی و دانش فلسفی است.
دکتر مهدی مطهرنیا استادیار گروه زبان دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این بخش از همایش به موضوع ضرورت آموزش زبان خارجی برای دانشجویان رشته علوم سیاسی پرداخت.

تساهل روش‌شناختی در علوم سیاسی پدید آمده است

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق در همایش آموزش علوم سیاسی گفت: امروزه در علوم سیاسی تساهل روش شناختی پدید آمده است.
عصر دیروز در همایش آموزش علوم سیاسی در ایران که به موضوع روش شناسی در علوم سیاسی اختصاص داشت و در تالار شیخ انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، دکتر حاکم قاسمی ، دکتر مسعود سپهر ، دکتر کاووس امامی و دکتر علی اشرف نظری هر یک درباره روش شناسی علوم سیاسی صحبت کردند .
در ابتدا دکتر قاسمی مدیر گروه علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) سخن خود را با اشاره به بومی سازی رشته علوم سیاسی آغاز کرد و گفت: آموزش علوم سیاسی قدرت محور است و این یکی از علل تضعیف بومی شدن و کاربردی شدن علوم سیاسی در ایران است.
قاسمی با تأکید بر دروس کارشناسی ارشد علوم گفت: دروس این مقطع عمومتا  ارزیابی رفتارهای قدرت های بزرگ است و همین امر سبب می شود که سایر کشورها مورد غفلت قرار گیرند.
وی گفت: چند عامل در طراحی این درسها وجود دارد: نخست عامل تاریخی یعنی اهمیت قدرتهای بزرگ در تاریخ سیاسی است، به گونه ای که حتی در تحولات سیاسی ایران ، نقش قدرتهای بزرگ مهم است، دلیل دوم توجه بیش از حد به واقع گرایی سیاسی است، فضای شکل گیری این درسها در جنگ سرد هم در این امر مؤثر بود.
وی تأکید کرد: پیامد این امر، مغفول ماندن حوزه های مختلف علوم سیاسی، فراموش کردن مباحث خرد علوم سیاسی و توجه نکردن مباحث روز است.
دکتر قاسمی راه حل گریز از این وضع را توجه کردن به دیگر حوزه های علوم سیاسی خواند و گفت: علم سیاست ، علم قدرت محوری است ، اما رابطه قدرت دوجانبه است و باید سایر حوزه های علوم سیاسی نیز مورد توجه قرار گیرند. ضمن آنکه سیاست امروزه چنان گسترده شده که محدود به حوزه های پرنفوذ قدرت نیست و امروز جنبه های نرم قدرت مهم است.
وی تأکید کرد: امروز باید به سمتی برویم که حوزه سیاست حرفه ای شود. من 5 پیشنهاد دارم. باید به تنوع انسانها، نیازهای جامعه، آموزش انعطاف پذیر علوم سیاسی، تحول تکنولوژیک و بهره گیری از روشهای جدید مثل گفتگو و آموزش فعال توجه کرد.
قاسمی در پایان گفت: ما باید صرف نظر از اینکه دانشجو علوم سیاسی یاد می گیرد، به او مهارتهای عمومی چون کامپیوتر، نگارش، حرف زدن و زبان آموزش دهیم . همچنین باید با افزایش اختیارات افراد، اجازه ظهور مطالعات بینا رشته ای را بدهیم. هدف ما از این مبحث آن است که تغییر بنیادی در نظام آموزشی بدهیم.
پس از آن دکتر کاووس سید امامی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در مورد پارادوکسهای آموزش روش شناسی در علم سیاست در ایران و ارائه برخی راهکارهای عملی گرایانه سخنرانی کرد.
دکتر امامی گفت: من به چهار پارادوکس تأکید گذاشته ام: نخست تأکید بر مباحث روش شناختی در برابر آموزش حین کار در جریان اجرای پروژه های تحقیقاتی، دوم تأکید بر یک روش علمی در برابر آشنا کردن دانشجویان با تنوع روش شناختی است؛ سوم تأکید بر مباحث تئوریک روش شناختی در برابر مباحث عملی، چهارم تأکید حداکثری بر روش مندی از یکسو و ارائه چارچوب یکسان در پژوهش ها از یکسو و از سوی دیگر آشنا کردن دانشجویان با تنوع روش شناختی.
وی گفت: امروزه تنوع روش شناختی بسیار فراگیر شده  و رئالیسم انتقادی تنها یکی از رویکردهای موجود نسبت به روش شناسی است. لذا ما در عصر فرا رفتارگرایی در علوم سیاسی زندگی می کنیم و تنوع روشهای علمی وجود دارد . امروزه تساهل روش شناختی بوجود آمده است.
دکتر محمد باقر حشمت زاده ، دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی نیز درباره "ارتقا آموزش علوم سیاسی : تجارب و راهکارها" سخنرانی کرد و آن را ادامه سخنان خود در سال گذشته خواند.
وی یکی از راهکارها را آموزش خبرنگاری سیاسی خواند و گفت: روش دیگر به کار بستن روابط هندسی برای مشخص کردن روابط پیچیده علوم سیاسی است. روش اول را قطب علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می کند. ابهام در محدودیت های شغلی، عدم ارتباط با واقعیت سیاسی و تنوع روش شناختی و از دلایل برگزاری این طرح است.
دکتر حشمت زاده در پایان به روشهایی چون تربیت دانشجویان در حوزه های اقتصادی سیاسی، نظرسنجی سیاسی، مترجمی سیاسی، روابط عمومی سیاسی، کارشناسان ارتباطات سیاسی و مشاوره سیاسی اشاره کرد و گفت: در روش هندسی نیز برای روشن شدن و تفهیم مفاهیم علوم سیاسی از تجسم آنها با اشکال هندسی بهره می گیریم.
دکتر علی اشرف نظری عضو هیئت علمی دانشگاه یزد نیز در مورد روانشناسی و رفتارشناسی سیاسی  حوزه مغفول علوم سیاسی در ایران پرداخت و گفت:  رشته علوم سیاسی باید تمرکز خود را بر انسان بگذارد و از روان او غافل نشود.
وی تأکید کرد: دانش سیاسی می کوشد رفتار و کنش جمعی و فردی انسانها را تحلیل کند. فهم و زمینه ها و عواملی که موجب تشدید ، تمدید و یا به تعویق افتادن فعالیتی خاص در متن زندگی اجتماعی می شود ، مسئله محوری این حوزه از دانش اجتماعی است.
دکتر نظری گفت: روان شناسی سیاسی  و رفتارشناسی سیاسی به عنوان دو حوزه مستقل اما مرتبط و مکمل وظیفه تحلیل ذهن، شخصیت ، ساختار شناسی ذهنی، تصور از خود، انگیزه ها و سوابق  در حوزه سیاست را بر عهده دارند.
دکتر نظری در مورد وضعیت این شاخه از علوم سیاسی در ایران گفت: متأسفانه هنوز سرفصل این درس مشخص نشده است. منابع لازم و تحصص لازم در این حوزه وجود ندارد. آشنایی دانشجویان با آن بسیار کم است و علاقه چندانی هم به آن نشان نمی دهند. یکی از دلایل این امر مشکل اشتغال برای دانشجویان علوم سیاسی است.
وی در پایان گفت: سوءتفاهم در مورد روانشناسی سیاسی و رفتارشناسی آن است که معمولا آن را مربوط به جنبش رفتارگرایی دهه های 1950، 1960 می دانند و در نتیجه آن را تمام شده می خوانند ، در حالی  که بسیاری از شاخه های این رشته امروز گسترش یافته اند، امروز برای پیشرفت روان شناسی سیاسی باید کارهایی صورت گیرد، مثلا باید سرفصل علوم سیاسی متحول شود، کارگاههای تخصصی در این حوزه ایجاد شود و منابع لازم برای این شاخه فهم فراهم شود.

روابط بین‌الملل عرصه تغییر و تحول است

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در همایش آموزش علوم سیاسی در ایران گفت: روابط بین الملل عرصه تغییر و تحول است و آموزش آن نیز باید همراه این تغییرات صورت پذیرد.
سه شنبه 7 خرداد در نشست سوم همایش آموزش علوم سیاسی در ایران که به موضوع   سیاست بین الملل و مطالعات منطقه ای اختصاص داشت ، استادان و محققان این رشته از جمله دکتر بهرام مستقیمی، دکتر ماندانا تیشه یار و دکتر بهاره سازمند ، به تشریح جنبه ها و ابعاد مختلف این شاخه از علوم سیاسی و وضعیت آموزش آن پرداختند.
در آغاز دکتر بهرام مستقیمی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در مورد کارکردهای آموزش روابط بین الملل صحبت کرد.
وی سخن خود را با پرسش از دلیل آموزش روابط بین الملل آغاز کرد و گفت: آموزش در جامعه صورت می گیرد و جامعه به عنوان یک سیستم  اولا نیازمند عناصر مادی و افراد است و ثانیا این عناصر مادی باید کیفیتهایی داشته باشند که سامانه ادامه پیدا کند برای کسب این کیفیت ها باید آموزش ببینند. لذا هدف از آموزش روابط بین الملل تهیه نیروی انسانی برای بهبود و سامان بخشیدن به روابط بین الملل است.
وی در ادامه گفت: چون وضعیتی که در آن هستیم دگرگون می شود، انسانها و آموزشی که به آنها داده می شود نیز باید تغییر کند و لذا باید برای نیازهای روز به روز متغیر، آموزشهای جدید ارائه شود تا نیروهای انسانی بتوانند نیازهای جدید را تأمین کنند.
مستقیمی تأکید کرد: در آموزش روابط بین الملل، تغییرات عرصه بین الملل ، برجسته شدن و کمرنگ شدن مسائل بین المللی و مباحث نو باید همواره لحاظ شود.
وی در ادامه به سایر مخاطبان روابط بین الملل گفت: مخاطب غیر دانشجو نیز باید بتواند از دانش روابط بین الملل بهره گیرد. به همین سبب باید نیازهای نهادهای غیر دانشگاهی در عرصه بین الملل سنجیده شود. آموزش روابط بین الملل در کنار تخصص دادن باید جامعه پذیری در عرصه بین الملل راه هم مد نظر قرار دهد.
در ادامه ماندانا تیشه یار، دانشجوی دکتری مطالعات بین الملل دانشگاه جواهر لعل نهرو هندوستان به بررسی تطبیقی آموزش رشته روابط بین الملل در ایران و هندوستان پرداخت.
دکتر بهاره سازمند استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد نیز در مقاله ای که به همایش ارسال کرده بود پیرامون مطالعات منطقه ای به عنوان  حوزه مغفول علوم سیاسی و روابط بین الملل در ایران مطالبی را طرح کرد.
وی در مقاله خود با اشاره به اهمیت رشته مطالعات منطقه به عنوان یکی از شاخه های علوم سیاسی در سایر کشورها گفت: متأسفانه در ایران، این گزارش نسبت به دیگر گرایشهای کلان رشته علوم سیاسی و روابط بین المللب مغفول مانده و به این حوزه مطالعاتی که بیانگر تخصصی تر شدن رشته های دانشگاهی است ، توجه چندانی نمی شود.
وی در پایان ضمن اشاره به دلایل کم اهمیت گرفته شدن این گرایش ، در دو سطح خرد و کلان چون برنامه ریزی درسی، عدم توجه به دروس مربوط به مطالعات منطقه ای ، ساختار فعلی دانشگاههای کشور ، کمبود و حتی نبود نیروی متخصص در این زمینه و نیز کمبود منابع این گرایش ، راهکارهایی برای بهبود این وضعیت ارائه کرد.

حقوق به کاربردی کردن علوم سیاسی مدد می‌رساند

دکتر محسن خلیلی در دومین روز از همایش آموزش علوم سیاسی گفت: سؤال این است که چگونه می‌توان علوم سیاسی را از حالت نظری به راههای عملی کشاند. رشته حقوق دراین میان بهترین حوزه برای عملیاتی کردن علوم سیاسی است.
در دومین روز از همایش آموزش علوم سیاسی که در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران به همت انجمن علوم سیاسی ایران برگزار شد، در پانل نخست که به مطالعات حقوقی و علوم سیاسی اختصاص داشت، دکتر محسن خلیلی، دکتر عبدالرضا جوان جعفری، دکتر بیژن عباسی و دکتر جواد تقی زاده، درباره آموزش حقوق در رشته علوم سیاسی سخنرانی کردند.
در آغاز دکتر محسن خلیلی، استادیار علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد به ارائه پیشنهاد پنج درس جدید کاربردی و میان رشته‌ای در دوره کارشناسی علوم سیاسی پرداخت.
دکتر خلیلی ارائه این درسها را با هدف کاربردی کردن علوم سیاسی خواند و گفت: با تقسیم بندی حوزه های علوم سیاسی، سئوال این است که چگونه می توان علوم سیاسی را از حالت نظری به راههای عملی کشاند. رشته حقوق دراین میان بهترین رشته برای عملیاتی کردن علوم سیاسی است.
وی تاکید کرد: قانونگذاری اولین درسی است که من پیشنهاد می کنم. درس دوم نظام های انتخاباتی است که با توجه به کمیت انتخابات درکشور ما بسیار ضروری است.
دکتر خلیلی در ادامه سایر درس های دیگر را معرفی کرد و گفت: درس حکومت ملی با توجه به شهرداری ها و شوراهای شهر بسیار ضروری است. درس دیگر بودجه نویسی است و درس آخر هم سیاستگذاری عمومی است.
در ادامه دکتر عبدالرضا جوان جعفری استادیار حقوق دانشگاه فردوسی مشهد، در مورد "حقوق، سیاست و فلسفه حقوق، پارادوکس حقوق و سیاست" سخنرانی کرد.
دکتر جوان جعفری با اشاره به کلان بودن بحث گفت: پارادوکس حقوق و سیاست را با دو گزاره می توان فهمید. آنجا که قانون به پایان می رسد، دیکتاتوری آغاز می شود. از این رو قانون ضامن حقوق و آزادی های فردی در جامعه است. اما گزاره دوم می‌گوید آنجا که قانون به پایان می رسد آزادی شروع می شود. آزادی مدنی بسته به سکوت قانون است.
دکتر جوان جعفری در ادامه گفت: علی رغم این تعارضات ، سیاست، حتی شکل لیبرال آن به قانون توسل می‌شود و نتیجه این امر حقوقی شدن قانون می‌شود و دلیل این امر کارکردهای قانون در مهار کردن قدرت است. نتیجه این روند سیاسی شدن حقوق است.
وی تاکید کرد: پس از آنکه طی روند حقوقی شدن سیاست ارزش ها و مصالح سیاسی نهادینه شدند و لباس قانون پوشیدند . سیاست حقوقی می شود و در نتیجه حقوقی شدن سیاست به سیاسی شدن حقوق منجر می شود.
دکتر جوان جعفری در ادامه جامعه‌شناسی حقوق اشاره کرد و گفت: در جامعه شناسی حقوق بحث از این است که حقوق چگونه ساخته می شود. نیروهای اجتماعی سازنده حقوق از نظر فوکو، مارکس، دورکیم، ماکس وبر، دیوید گارلند و ساوینی متفاوت است.
وی سپس به فلسفه حقوق پرداخت و گفت: پیوندهای اندیشه سیاسی و حقوق در فلسفه حقوق بیشتر از همه است. نگاههای متفاوت از ناحیه فلسفه حقوق مثل طرفداران حقوق طبیعی چون کانت و مونتسکیو، طرفداران حقوق تحقق چون هابر و بنتام و طرفداران رئالیسم حقوقی نتایج متفاوتی به بار می آورد.
دکتر جوان جعفری در پایان گفت: به نظر من دانشجوی علوم سیاسی می تواند از طریق مطالعه فلسفه حقوق به جای ورود به درون تکنیکهای پیچیده رشته های مختلف حقوق به پژوهش در حوزه محتوا و اهداف حقوق بپردازد. این پژوهش برای او ممکن‌تر است.
دکتر بیژن عباسی استادیار دانشکده حقوق دانشگاه تهران هم به بازنگری دروس حقوقی رشته علوم سیاسی پرداخت و گفت: موضوع علم سیاست قدرت است، از این رو دروس حقوقی علوم سیاسی، اولاً حقوق عمومی چون حقوق اساسی، حقوق اولیه عمومی، حقوق بین الملل و ...ثانیاً حقوق دولت است. و لذا هر دوی اینها در مورد وظایف و اختیارات و چارچوب بندی دولت صحبت می‌کنند.
وی به بحث حقوق اساسی پرداخت و گفت: در این درس متأسفانه از تئوری و مفهوم قانون اساسی حرفی زده نمی‌شود، درحالی‌که قانون اساسی، مهمترین منبع حقوق اساسی است. اهمیت قانون اساسی دراین است که واضع آن قوه موسس است و محتوای مهمی دارد، لذا در بالاترین مرتبه قوانین وجود دارد.
دکتر عباسی درادامه به گونه‌های قانون اساسی اشاره کرد و گفت: اهمیت این تفکیک در بازنگری قانون اساسی مهم است. زیرا بازنگری در قانون اساسی دشوار است. لذا تفکیک اینها مهم است.
دکتر عباسی با تأکید بر اهمیت قانون اساسی گفت: قانون اساسی فلسفه سیاسی و سرچشمه مشروعیت را روشن می‌کند و اساسنامه قانونی گردانندگان یک حکومت است.
وی در پایان گفت: من سه درس در زمینه حقوق بشر پیشنهاد می‌کنم که در آنجا نقش و تعهد دولت در عرصه داخلی و خارجی روشن می‌شود. زیرا دراین دروس تعهد دولت روشن می شود.
در پایان این پانل دکتر جواد تقی زاده، استادیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی مازندران پیرامون "آموزش حقوق عمومی در علوم سیاسی با تمرکز بر دروس حقوق اداری و حقوق اساسی" سخنرانی کرد.
وی به وضعیت آموزش حقوق عمومی در رشته علوم سیاسی اشاره کرد و گفت: به نظر می‌رسد که این آموزش تا حدودی پاسخگوی اهداف آموزشی علوم سیاسی هست، اما چالشهایی چون گستردگی سرفصل های حقوق عمومی، روز آمد نبودن، کافی نبودن و نقص در منابع این درس را می توان دراین زمینه اشاره کرد.

هر نظریه‌ای قابل بومی‌شدن نیست

دکتر نقیب زاده در همایش آموزش علوم سیاسی در ایران گفت: هر نظریه‌ای قابل بومی‌شدن نیست.
در بخش سوم از همایش آموزش علوم سیاسی در ایران، دکتر احمد نقیب زاده دانشیار دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران در مورد "تأثیر منفی نظریه های متأخر جوامع پیشرفته صنعتی بر جوامع جهان سوم " سخنرانی کرد.
دکتر نقیب زاده با اشاره به ناهمخوانی نظریههای موسوم به پسامدرن که برگرفته از جوامع صنعتی هستند با واقعیات جهان سوم گفت: کاربست شتاب آلود این نظریه‌ها پیامدهای ناخواسته‌ای به دنبال دارد. نظریه مرز نمی شناسد و عالم هم ذهن خود را بر علم و نظریه نمی بندد. اما اینگونه نظریه‌ها را نه می توان بومی و خودی ساخت و نه می توان درها را بر آنها بست.
وی گفت: راه چاره در درجه اول پذیرش آنها در چارچوب زمان و مکان است و در درجه دوم در تفکیک نظریه‌های قابل کاربست و تعیین شرایط چنین کاربستی از نظریه‌های غیر قابل کاربست است. نتیجه آنکه هر نظریهای قابل بومی شدن نیست.
دکتر نقیب زاده در ادامه به مسئله نسبیت اشاره کرد و گفت: مسئله نسبیت از آغاز قرن بیستم یکی از این مسائل و نظریه‌هاست که در سراسر جهان پراکنده شد.
وی گفت: قبلاً فکر می‌کردند با نسبیت نمی‌توان وارد عرصه علم شد. اما در قرن بیستم نسبیت از علم و نظریه های باشلار و پوپر شروع شد و بعد نظریه‌های افراطی چون نظریه فایرابند پدید آمد و به سیاست هم رسید. در کنار این جریان اجتماعی با موتور محرک سرمایه داری به وجود آمد که فرد گرایی بود.

روش مشارکتی باید جای استادمحوری را بگیرد

دکتر محمد توحید فام در همایش آموزش علوم سیاسی گفت: رشته علوم سیاسی میان‌رشته‌ای است و با مسائل و واقعیات زندگی اجتماعی سیاسی جهانی و منطقه‌ای در هم تنیده است. لذا باید میان دانشجویان و استاد همیاری برقرار باشد.
به گزارش خبرنگار صبح امروز در پانل جامعه‌شناسی سیاسی همایش آموزش علوم سیاسی در ایران، که در تالار شیخ انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، دکتر محمد توحید فام ، دکتر احمد میرعابدینی و دکتر خلیل سردارنیا سخنرانی کردند.
دکتر محمد توحید فام استاد دانشگاه آزاد در مورد نقش و تأثیر پارادایمهای روش‌شناسی و معرفت‌شناسانه بر نظریه‌های جدید جامعه‌شناسی سخنرانی کرد.
وی گفت: مهمترین دغدغه جامعه‌شناسی سیاسی به خود این رشته مرتبط می‌شود با توجه به اینکه جامعه‌شناسی سیاسی سالهاست در جوامع بین الملل به صورت رشته‌ای مستقل شناخته شده است؛ هنوز درایران رشته جامعه‌شناسی سیاسی ذیل علوم سیاسی ارزیابی می‌شود. لذا باید کوشش شود که علاوه بر بازنگری در مباحث این درس، خود این درس را به صورت رشته‌ای مستقل بازشناخت.
وی سپس برجایگزینی روش مشارکتی به جای روش استادمحور گفت: رشته علوم سیاسی پویاترین رشته در علوم انسانی است. همچنین این رشته میان‌رشته ای است و با مسائل و واقعیات زندگی اجتماعی سیاسی جهانی و منطقه‌ای در هم تنیده است. لذا باید میان دانشجویان واستاد همیاری و پراتیک باشد.