
در نشست تخصصی که در 19 فروردین به همت انجمن علوم سیاسی ایران، انجمن علمی آسیا-پاسفیک دانشگاه تهران و انجمن روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی برگزارشد؛ پس از سخنان دکتر دهقانی فیروزآبادی، دکتر حسین سلیمی با هدف تکمیل مباحث مطرحشده دیدگاههای خود را درباره «جنگ رمضان» ارائه کرد. او در ابتدای سخنانش توضیح داد که تلاش میکند بحث خود را در سه بخش اصلی ارائه کند: ریشههای وقوع جنگ، یافتههای حاصل از آن و بایستههای سیاستی برای آینده.
ریشههای وقوع جنگ
دکتر سلیمی ریشههای شکلگیری جنگ را در چند عامل ساختاری میداند: جایگاه ضعیف خاورمیانه در شبکههای همگرایی اقتصادی جهانی که احتمال درگیری را افزایش میدهد، تضعیف نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم، افول هژمونی آمریکا و تمایل آن به استفاده بیشتر از قدرت سخت، فروپاشی نظم امنیتی سنتی در خاورمیانه، راهبرد منطقهای اسرائیل برای تبدیل شدن به قدرت برتر و در نهایت شکلگیری روایتها و گفتمانهایی که به ایجاد اجماع بینالمللی علیه ایران کمک کردهاند.
یافتههای حاصل از جنگ
دکتر سلیمی در بخش دوم سخنان خود چند یافته از جنگ مطرح کرد: تضعیف قطبیت در نظام بینالملل و کاهش توان آمریکا برای تحمیل اراده خود، تغییر در برداشتها از جایگاه ایران در نظام جهانی، ناکارآمدی مداخلات خارجی در ایجاد تغییرات سیاسی پایدار، وابستگی عمیق اقتصاد و امنیت جهانی که باعث اثرگذاری جنگهای منطقهای بر اقتصاد جهان میشود، اهمیت حمایت و مشارکت مردم در قدرت ملی، و در نهایت ضرورت تقویت توان دفاعی و پدافندی برای تأمین امنیت کشور.
بایستههای سیاستی
در بخش پایانی سخنان خود، دکتر سلیمی به اقداماتی پرداخت که به نظر او برای آینده سیاست خارجی و امنیت ملی ضروری است.او نخست بر این نکته تأکید کرد که اتکا صرف به بازدارندگی هستهای نمیتواند تضمینکننده امنیت ملی باشد و این تصور که دستیابی به سلاح هستهای به تنهایی امنیت ایجاد میکند، برداشت دقیقی نیست.
از نظر او، قدرت نظامی برای دفع تهدید لازم است اما برای ایجاد امنیت پایدار کافی نیست. امنیت پایدار زمانی شکل میگیرد که کشورها در شبکههای همگرایی اقتصادی و زنجیرههای ارزش جهانی نقش مؤثر داشته باشند. او در این زمینه به تجربه کشورهایی مانند ویتنام اشاره کرد که با پیوستن به اقتصاد جهانی توانستند هم رشد اقتصادی و هم امنیت بیشتری به دست آورند.
سلیمی همچنین بر ضرورت توجه به سازندگی و توسعه داخلی تأکید کرد. به گفته او، چالشهایی مانند مشکلات اقتصادی، ناترازیهای انرژی، بحرانهای زیستمحیطی و مسائل ساختاری اقتصاد باید همزمان با مسائل امنیتی مورد توجه قرار گیرند.
از دیگر نکات مطرحشده توسط او لزوم بهبود فضای سیاسی داخلی و تقویت مشارکت اجتماعی بود. به باور سلیمی، ایجاد احساس تعلق در میان همه اقشار جامعه و شنیده شدن صداهای مختلف میتواند یکی از مهمترین پایههای امنیت پایدار باشد.
او همچنین پیشنهاد کرد که ایران میتواند ابتکار شکلدهی به یک نظم امنیتی جدید در منطقه را با همکاری کشورهای منطقه دنبال کند؛ نظمی که در آن امنیت کشورهای منطقه به یکدیگر پیوند بخورد و زمینه کاهش تنشها فراهم شود.
سلسله جلسات جنگ رمضان “ققنوس در آتش”





